Nagihan KALSIN
Türkiye Cumhuriyeti ile Irak arasında, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Bağdat ziyareti sırasında “Su Alanında İşbirliğine İlişkin Çerçeve Anlaşması Kapsamındaki Projelerin Finans Mekanizması” imzalandı. Bu önemli adım, geçen yıl Cumhurbaşkanı’nın Bağdat ziyaretinde imzalanan “Su Alanında İşbirliği Çerçeve Anlaşması”nın hayata geçirilmesi için atılan bir adımı temsil ediyor.
Resmi kaynaklardan alınan bilgilere göre, anlaşmanın temelini Irak’ın su kaynaklarının etkin, verimli ve sürdürülebilir kullanımını amaçlayan altyapının modernizasyonu ve inşası oluşturuyor. Türk firmalarının üstleneceği projelerin finansmanı, Irak’ın Türkiye’ye petrol satışlarından elde edilen gelirler ile karşılanacak.
Finans Mekanizmasının İşleyişi
Yeni imzalanan “Finans Mekanizması”, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerde örnek teşkil edebilecek bir model sunuyor. Mekanizmanın işleyişi, Türk müteahhitlik sektörüne Irak pazarında stratejik ve uzun vadeli bir erişim fırsatı sunuyor.
Proje ihalesi: Irak yönetimi özel bir komite kurarak Türk firmalarını su altyapı projelerinin ihalesine davet edecek. İhaleyi kazanan firma, Iraklı yetkililerin onayı ile belirlenecek. Bu sayede Türk inşaat firmaları Irak pazarından daha fazla iş alabilecek.
Finansman kaynağı: Projeleri üstlenen Türk şirketlerine yapılan ödemeler, Irak’ın Türkiye’ye sattığı petrolden elde edilen gelirler ile karşılanacak.
Ödeme akışı: Türkiye’den petrol ithal eden Türk şirketlerinin ödediği bedeller belirli bir hesapta toplanacak. Bu fon daha sonra Irak’taki su altyapı projelerini üstlenen Türk firmalarına, Irak Maliye Bakanlığı üzerinden aktarılacak. Ödemeler konusunda sorun yaşanması beklenmiyor.
Kaynakların Verimli Kullanımı
Küresel iklim değişikliğinin yol açtığı su kıtlığı, bölgenin en büyük sorunlarından biridir. Bu su sıkıntısının bölgesel işbirliği ile uzun vadeli çözümlere kavuşturulması, mekanizmanın stratejik önemini artırıyor. Türkiye’nin bu düzenleme ile Irak’ın su altyapısının geliştirilmesine ve kaynakların daha verimli kullanılmasına önemli katkıda bulunması amaçlanıyor.
22 Nisan 2024’te imzalanan Çerçeve Su Anlaşması’nı hayata geçiren Finans Mekanizması, iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerde yeni bir stratejik dönemin başlangıcı olarak görülüyor. Özellikle Türk müteahhitlik firmalarının Irak pazarına erişiminin kolaylaşması ve stratejik öneme sahip projelerde yeni ve büyük fırsatlar elde etmesi bekleniyor.
İki Ülke Arasındaki Ticaret
2025 yılında da Irak, Türkiye’nin en önemli ticaret ortaklarından biri olmaya devam ediyor. İki ülke arasındaki ticaret hacmi Eylül 2025 itibarıyla 12 milyar dolara yaklaştı. Türkiye, Irak’a 8 milyar 675 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirirken, bu ülkeden 3 milyar 231 milyon dolarlık ithalat yapıldı. Böylece Türkiye’nin Irak ile dış ticaret fazlası 5 milyar dolardan fazla oldu.
