Konteyner Fiyatlarındaki Düşüş ve Küresel Deniz Ticareti Üzerindeki Etkileri

Tamer Kıran, Anadolu Ajansı muhabirlerine küresel deniz ticareti ve konteyner fiyatları hakkında önemli bilgiler sundu. Drewry Dünya Konteyner Endeksi’nin (WCI) Ekim 2025 itibarıyla yaklaşık 40 fit uzunluğundaki konteynere (FEU) yönelik fiyatın 1740 dolar seviyesinde yer aldığını söyleyen Kıran, bu seviyenin 2023 sonuna göre %40’tan fazla, pandemi döneminin zirve fiyatına göre ise neredeyse %85’lik bir gerileme gösterdiğini açıkladı.

COVID-19 Sonrası Dönemde Talep Normalleşmesi

Konteyner taşımacılığında fiyatların, pandemi öncesi dönem seviyelerine yaklaştığını belirten Kıran, bu düşüşün nedenleri arasında talep normalleşmesi, kapasite artışı ile arz fazlası ve siyasi gerginliklerin kısmen azalmasının yer aldığını ifade etti.

2024 Yılına Dair Beklentiler

2024 yılı itibarıyla dünya konteyner gemi filosunun yaklaşık 2.9 milyon 20 fit uzunluğundaki konteynere (TEU) eş değer yeni kapasite eklenmiş durumda. Kıran, yeni gemilerin çevre dostu teknoloji ile donatılmasının uzun vadede avantaj sağlasa da kısa vadede arz baskısı oluşturabileceğine dikkat çekti.

Korumacı Ticaret Politikalarının Etkileri

Kıran, ABD’nin korumacı ticaret politikaları ve Çin’e yönelik yeni yaptırımların piyasalarda sınırlı bir iyimserlik oluşturduğunu belirtirken, konteyner navlunlarındaki düşüşün krizin sona erdiği anlamına gelmediğini vurguladı. “Yüksek yakıt fiyatları, karbon emisyonu maliyetleri ve jeopolitik riskler, hat operatörlerini zor durumda bırakmaya devam ediyor,” dedi. 2026 yılına yaklaşırken, navlunların ılımlı ancak dalgalı bir seyir izlemesi muhtemel.

Küresel Talep Zayıflığı ve Arz Fazlası

“Konteyner navlunlarındaki gerileme, büyük oranda küresel talep düşüklüğü ve arz fazlasından kaynaklanmaktadır.” diyen Kıran, son dönemlerde yaşanan değişimlerin kısa süreli olumlu psikolojik etkiler yarattığını ancak kalıcı fiyat değişimlerinin yapısal dinamiklere bağlı olduğunu açıkladı.

2025’te İthalat Durumu

Kıran, 2025’in ikinci yarısında ABD ve Avrupa pazarlarında belirgin bir yavaşlama gözlemlendiğini belirterek, Eylül 2025’te ABD’nin ithalatının 2.31 milyon (TEU) konteynere eşdeğer gerçekleştiğini ifade etti. Bu, yıllık bazda %8.4’lük bir azalma demekken, yılın ilk 9 ayında toplam ithalatın %1.9 artış gösterdiği kaydedildi.

Avrupa’da İmalat Endeksi

Almanya ve Fransa gibi büyük ekonomilerde sanayi üretiminin durağan seyrettiğini ifade eden Kıran, Avrupa’da imalat sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi’nin (PMI) risk seviyesinde kaldığını ve yeni siparişlerde azalış yaşandığını belirtti.

Türkiye’nin Rolü

Kıran, son yıllarda Türkiye’de denizcilik ve lojistik alanında önemli bir kapasite artışı yaşandığını vurguladı. Türkiye’nin Avrupa ile Asya arasında güçlü bir lojistik köprü rolü üstlenmek için stratejik fırsatlar sunduğunu belirtti.

Gelecekteki Navlun Dinamikleri

Kıran, navlun fiyatlarının gelecek dönemde üç ana faktör tarafından belirleneceğini açıkladı. Bu faktörler arasında Çin’in dış ticaret hızı, Avrupa Merkez Bankası projeksiyonları ve Kızıldeniz hattındaki gelişmeler yer alıyor.

Sonuç Değerlendirmesi

Sonuç olarak, Dünya Ticaret Örgütü, 2025 yılına ilişkin global mal ticareti büyümesini %2.4 ve 2026 yılında ise %0.5 olarak öngörüyor. Kıran, bu çözümlemenin navlunlarda dalgalı fakat genel olarak ılımlı bir döneme işaret ettiğini dile getirdi.