Diyarbakır’da doğasever öğretmen Fuat Okan, meslektaşı Muhammed Yalçın ile birlikte Ergani ilçesindeki Sakız Dağı’nda gerçekleştirdikleri doğa yürüyüşü sırasında nadir bir mor ters lale keşfetti. Okan, bulduğu bitkinin fotoğraflarını Uzman Biyolog Veysel Sonay ve Bitki Bilim Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Maruf Balos’a gönderdi. Yapılan incelemeler sonucunda, bu bitkinin daha önce bilim literatürüne girmemiş yeni bir tür olduğu, Türkiye’deki ters lale çeşitlerinden 59’uncusu ve endemik olarak 35’incisi olduğu belirlendi.
Yeni tür, International Journal of Nature and Life Sciences (IJNLS) dergisinde yayımlanan bir makale ile bilim camiasına tanıtıldı. Bitkiye Türkçe olarak “Ergani Lalesi” ismi verilirken, bilimsel adı ise Fuat Okan’ın kızı Berçem’e ithafen “Fritillaria bercemiae” olarak kaydedildi. Okan, kızının ismini ölümsüzleştirdiği için duyduğu mutluluğu dile getirerek, “Ben de bir doğaseverim. Muhammed Yalçın hocamızla doğa yürüyüşleri yapıyoruz. Bu çiçeği gördüğümüzde hiç beklemediğimiz bir şeyle karşılaştık. Uzmanlara gönderdiğimiz fotoğraflar sonucunda bunun yeni bir tür olabileceği belirtildi. Ardından uzmanlar, alana gelerek detaylı inceleme yaptılar. Sonuç olarak isim verme hakkını bize verdiler. ‘Ergani Lalesi’ adıyla anılmasını istedik çünkü bu çiçeği Sakız Dağı’nda bulduk. Bilimsel ismi ise kızımın ismini ölümsüzleştirmek adına ‘Fritillaria bercemiae’ olarak belirledik” dedi.
Muhammed Yalçın, ters lalenin çiçek açtıktan 15 gün sonra yapraklarını dökerek meyve verme sürecine geçtiğini belirtti. “Doğada vakit geçirmeyi seviyorum. Bu yüzden sık sık doğa yürüyüşleri yapıyoruz. Gördüğümüz bitkilerin fotoğraflarını çekip uzmanlara gönderiyoruz. Bu çiçek de bizi çok etkiledi. Hocalarımızın incelemeleri sonucunda yeni bir tür olduğunu öğrendik. Yürüyüşlerimizde keşfettiğimiz Ergani Lalesi, dünya literatürüne yeni bir tür olarak girdi. Türkçe adı ‘Ergani Lalesi’ olan bu bitkinin bilimsel adı, Fuat Hocamızın kızının ismine ithafen belirlendi. Dünyada yaklaşık 175 tür ters lale bulunmaktadır ve Türkiye bu konuda oldukça zengin bir coğrafyaya sahiptir. Bu nedenle bu türleri korumalıyız” diye ekledi.
Doç. Dr. Mehmet Maruf Balos ise yeni bulunan endemik bitkilerin korunmasının önemine dikkat çekerek, “Bu iki doğasever öğretmen, doğa yürüyüşleri sırasında Sakız Dağı’nda ilginç bir ters lale buldular. Fotoğraflarını çekip bize gönderdiler. Alanda yaptığımız incelemeler sonucunda, bu bitkinin gerçekten yeni bir tür olduğunu tespit ettik. Hızla makale haline getirip bilimsel bir dergiye gönderdik. Bitkimizin, Zambakgiller (Liliaceae) familyasında ve Fritillaria cinsine ait olduğu tespit edildi. Dünyada 175 kadar Fritillaria türü bulunmaktadır. Bu çeşitli bitkilerin korunması, biyolojik çeşitliliğimizin sürdürülebilirliği açısından hayati önem taşımaktadır” açıklamasında bulundu.
