ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığında önemli değişiklikler yaşanıyor. Eski Başkan Donald Trump’ın Almanya’dan 5 bin askerin geri çekilmesi kararı, NATO müttefikleri arasında kaygılara yol açtı. Bu durum, İtalya ve İspanya’dan asker çekilmesi ihtimallerinin belirmesiyle daha da derinleşti. Ayrıca, uzun menzilli füze projelerinin iptal edilmesi ve Polonya gibi müttefiklere daha fazla ağırlık verilmesi bekleniyor. “NATO 3.0” adı verilen yeni vizyonla, savunma sorumluluğunun Avrupa’ya devredilmesi gündemde.
Trump’ın verdiği bu kararların ardından, NATO içinde gerginlik artarken, üst düzey diplomatlar İtalya’dan da kuvvet çekilmesine dair endişeleri paylaşıyor. Joe Biden döneminde planlanan uzun menzilli füzelerin Almanya’ya yerleştirilmesi projesinin de rafa kaldırılması bekleniyor. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Avrupa’daki askeri varlığın geleceği hakkında eleştirilerde bulunarak, bu belirsizliğin NATO’nun dayanışmasına zarar verebileceğini öne sürdü.
ABD, bazı askeri tatbikatlara katılımı sona erdirmeyi ve kendisine daha sadık gördüğü Polonya gibi ülkelere asker kaydırmayı planlıyor. Trump, Almanya ve İspanya’nın, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü operasyonlara yeterince destek vermediğinden yakındı. Nisan sonlarında, İtalya ve İspanya’daki birliklerin durumu hakkında yaptığı yorumlarda, bu ülkelerin ABD’ye yeterli destek sağlamadığını belirtti.
Pentagon’un çekilme takvimi hakkında sessiz kalması, İspanya’nın NATO’nun yeni yüzde 5’lik savunma harcaması hedefinden muaf tutulmasının Trump’ın öfkesini artırdığına işaret ediyor. Bu durum, İspanya’daki Amerikan askeri varlığının azalacağına dair spekülasyonları güçlendiriyor. Rubio, NATO’da bulunmanın temel nedenlerinden birinin Avrupa’daki kuvvetlerin başka operasyonlara müdahale edebilme yeteneği olduğunu ve bu durumun bazı müttefikler nedeniyle geçerliliğini yitirmesinin ciddi bir sorun olduğunu vurguladı.
Uzmanlar, geniş kapsamlı bir geri çekilmenin ABD’nin çıkarlarına da zarar verebileceği uyarısında bulunuyor. Emekli Tümgeneral Gordon Davis, ABD’nin askeri varlığını önemli ölçüde azaltmasının Avrupa ülkeleri kadar, hatta daha fazla zarar göreceğini ifade etti. Halen Avrupa’da yaklaşık 85 bin Amerikan askeri personeli bulunuyor ve bu birlikler, Orta Doğu, Afrika ve Orta Asya’ya hızlı müdahaleye olanak sağlarken, Rusya’ya karşı da caydırıcılık sağlıyor.
Ancak, Trump’ın sert tutumuna rağmen, Kongre’nin getirdiği yasal engeller ve ABD’nin Avrupa’daki stratejik bağımlılığı, büyük çaplı değişimlerin önünü kesebilir. Geçen yıl kabul edilen bir yasa, Amerikan askeri sayısının 76 binin altına indirilmesi için meclis onayı gerektiriyor. Bu süreçte, Amerikalı yetkililerle Avrupa’daki büyükelçiler “NATO 3.0” olarak adlandırılan yeni bir savunma vizyonu üzerinde çalışıyor. Bu plan, Avrupa’nın kendi savunmasında daha fazla sorumluluk almasını hedefliyor ve Polonya ile Yunanistan’daki üslerin genişletilmesi, Amerikan kaynaklarının kıtanın doğusuna kaydırılacağı beklentilerini artırıyor.
